Wat gebeurt er eigenlijk in je hoofd?

De Amerikaanse midterms: de Provinciale Staten van Amerika, maar dan als grootste show on earth. Tom, Bas en Klaas over een staatsgreep die niet met tanks komt maar op duizend kleine plekjes. Over waarom je een tegenstander op zijn kracht pakt en niet op zijn zwakte. En over een coup die pas bestaat als iemand hem opmerkt. Plus de gamechanger van de week: onze koningin op ADE. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Frankrijk in de fik: wanneer slaat frustratie om in woede? Het begon met scholierenprotesten, nu gaan gemeentehuizen en bistro’s in vlammen op. Bas en Klaas over hoe een menigte escaleert, waarom de oude reflex van repressie en normstelling nu averechts kan werken, en waarom Macron klem zit tussen bezuinigingen, pensioenen en de flanken van Le Pen en Mélenchon. Kan een verbond tussen jong en oud Frankrijk er nog uit trekken? Plus de gamechanger van de week: de Oasis-documentaire op Disney+.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waarom voelt het alsof ons geld steeds minder waard wordt? En waarom verwachten we dat de politiek de stijgende prijzen oplost, terwijl dat helemaal niet zo eenvoudig is?In deze aflevering van Wat gebeurt er eigenlijk in je hoofd? duiken Tom de Bruyne en Klaas Dijkhoff in de psychologie achter inflatie. Van dure boodschappen en benzine tot onze behoefte aan snelle oplossingen: we bespreken waarom we liever pleisters plakken dan de pijnlijke keuzes maken die op de lange termijn nodig zijn. En wat zegt dat over de paradox van de democratie?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Eli Lilly komt naar Katwijk met een miljardenfabriek. Goed nieuws voor de economie, werkgelegenheid en de regio, maar toch is er weerstand. Hoe ontstaat draagvlak voor zo’n groot bedrijf?Tom de Bruyne en Klaas Dijkhoff bespreken waarom inspraak soms helpt, maar ook kan veranderen in draagvlaktheater. Wanneer moet je luisteren en wanneer moet je als bestuurder gewoon een knoop doorhakken? En hoe leg je uit dat economische groei soms nodig is om juist de problemen op te lossen waar we ons zorgen over maken?Ook kijken ze naar de manier waarop referenda en inspraakprocessen de uitkomst kunnen sturen. En natuurlijk de Gamechanger van de Week: gratis naar Toverland, maar betalen per attractie. Slim keuzedesign of juist transactiepijn?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe kan het dat slimme, hoogopgeleide mensen samen toch beslissingen nemen die achteraf ontzettend slecht uitpakken? In deze aflevering bespreken Tom de Bruyne en Klaas Dijkhoff Tom’s column in De Telegraaf over de ‘domme elite’. Waarom heeft beleid soms zulke onverwachte en dure gevolgen?Van Groningen en de toeslagenaffaire tot dwangsommen en achterstallig onderhoud: zijn dit voorbeelden van domme beslissingen, of zit er achter die keuzes vaak een rationele redenering die we achteraf niet meer zien? En wanneer verandert stevige kritiek op beleid in het simpele verhaal van een elite die het allemaal verkeerd doet?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat gebeurt er als je bij verkiezingen niet één stem hebt, maar tien punten die je mag verdelen over meerdere partijen?Geïnspireerd door het puntensysteem van het Songfestival duiken Tom de Bruyne, Bas Erlings en Klaas Dijkhoff in de psychologie achter onze politieke keuzes. Zou zo’n systeem strategisch stemmen juist versterken, of krijgen we eindelijk beter zicht op welke partijen en ideeën kiezers écht waarderenWe bespreken strategisch stemmen, peilingen, kiesdrempels, polarisatie en de vraag wat er gebeurt als je niet langer gedwongen wordt om al je politieke voorkeur in één hokje te stoppen.Want misschien geldt bij verkiezingen wel hetzelfde als bij veel andere keuzes: de architectuur van de keuze bepaalt de uitkomst.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De AfD haalt 43% in Saksen-Anhalt. Wat zegt zo’n uitslag over de manier waarop we naar politiek kijken?In deze aflevering duiken we in de psychologie achter de groei van radicaal rechts. Waarom wordt een partij als de AfD steeds normaler? Hoe verschuift een politiek taboe langzaam de norm? En waarom kunnen kiezers extreme standpunten steeds makkelijker accepteren wanneer een partij zich een gematigder gezicht aanmeet?We bespreken de aantrekkingskracht van populisme, de frustratie over een politiek systeem dat niet meer lijkt te werken en de behoefte aan identiteit, houvast en een duidelijke schuldige. Van de AfD en Trump tot Le Pen en Farage: wat gebeurt er eigenlijk in ons hoofd wanneer politieke grenzen steeds verder opschuiven?En misschien nog belangrijker: wat kunnen we daar tegenover zettenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Zomergasten met Sigrid Kaag zorgde weer voor een online rioolfeest, tot op Facebook aan toe. Tom de Bruyne en Bas Erlings duiken in wat dit zegt over polarisatie: waarom we standpunt en persoon door elkaar halen, waarom onenigheid ons brein juist beloont, en hoe je daar als individu tegenin gaat.See omnystudio.com/listener for privacy information.

We zijn steeds minder bereid om naar elkaar te luisteren. Op X, in de politiek, bij protesten en zelfs binnen bewegingen die hetzelfde doel zeggen na te streven: wie een andere mening heeft, krijgt al snel het stempel van vijand.Tom de Bruyne en Klaas Dijkhoff duiken in de psychologie achter onze obsessie met het eigen gelijk. Waarom zijn we zo overtuigd van onze eigen mening? Waarom reageren we op een ander perspectief zo vaak met verontwaardiging, diskwalificatie of een persoonlijke aanval?Van Infantino en de FIFA tot de Pride-vlag, boerenprotesten en de Amerikaanse politiek: overal zien ze hetzelfde mechanisme terugkomen. Het midden wordt gezien als slap, terwijl juist daar de verbinding moet worden gemaakt.Want hoe overtuigd mag je zijn van je eigen gelijk, zonder dat je vergeet te luisteren naar iemand die anders denkt?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een uitgebrande snackbar in de Baarsjes haalt op één dag 10.000 euro op. Judith en Bart van B&B voor Liefde zamelen een ton in voor een boerderij in Frankrijk. En de familie van een doodgeschoten jongen bij de Vierdaagse heeft de uitvaart binnen een dag gefinancierd.Crowdfunding raakt iets in ons. Maar wat precies?Tom de Bruyne en Bas Erlings duiken in de psychologie achter de crowdfunding-golf. Want je geeft niet alleen geld weg. Je koopt status, je vermijdt sociale pijn en je beantwoordt een hele andere vraag dan je denkt. De vraag is niet of jij dat goede doel belangrijk vindt. De vraag is of jij een goede vriend bent.En dat is precies waarom het zo goed werkt.See omnystudio.com/listener for privacy information.